Trump’ın tehditlerinden sonra Kanada ve Fransa, Grönland’da konsolosluk açıyor

Kanada, ABD Başkanı Donald Trump’ın bölgeyi ele geçirme tehditlerinin ardından önemli bir dayanışma göstergesi olarak Grönland’da ilk diplomatik temsilciliğini açmaya hazırlanıyor. Kanada Genel Valisi Mary Simon ve Dışişleri Bakanı Anita Anand’ın da aralarında bulunduğu üst düzey yetkililerden oluşan bir heyet, Kanada Sahil Güvenlik gemisi eşliğinde bugün Nuuk’a giderek Kanada konsolosluğunu resmen açacak. Simon, seyahat öncesinde yaptığı bir konuşmada Kanada’nın “kendi geleceklerini belirleyecek olan Grönland halkını kararlılıkla desteklediğini” söyledi. Bu ziyaret, aynı gün bölgede kendi konsolosluklarını açacak olan Fransız yetkililerin benzer bir ziyaretiyle eş zamanlı olarak gerçekleşti. Kanada ve Fransa’nın misyonları, Grönland’daki yabancı ilişkilerin tarihi bir genişlemesini temsil ediyor. Bu haftaya kadar Nuuk’ta sadece İzlanda ve ABD’nin resmi diplomatik konsoloslukları bulunuyordu. Bu aynı zamanda, Trump’ın ABD’nin ulusal güvenlik gerekçeleriyle Grönland’a “sahip olması” gerektiği yönündeki tekrarlanan açıklamalarının ardından, NATO müttefiklerinin Grönland’a sunduğu desteğin devam ettiğinin de bir işareti. Başkan Trump daha sonra açıklamalarını geri çekerek, Danimarka, Avrupalı ​​müttefikler ve Kanada ile yapılan görüşmelerin ardından potansiyel bir anlaşmayı değerlendirdiğini söyledi. Grönland, bir süredir Kanada’nın radarındaydı. Konsolosluk ilk olarak 2024 yılının başlarında, Ottawa’nın Arktik dış politikasını gözden geçirdiği sırada duyurulmuştu. Açılışın 2025 yılının sonlarında yapılması planlanmıştı, ancak kötü hava koşulları nedeniyle ertelendi. Britanya Kolombiya Üniversitesi’nde görev yapan ve Arktik bölgesi üzerine birçok kitap yazmış olan Profesör Michael Myers, konsolosluğun artık daha da büyük bir öneme sahip olduğunu söyledi. “Grönland ile Kuzey Kutbu Kanada arasındaki önemli bağlantılar göz önüne alındığında, bunun daha önce gerçekleşmemiş olmasına şaşırdım,” diye ekledi. Kanada’nın kuzey bölgesi Nunavut’un başkenti Iqaluit’in Nuuk’tan sadece bir saatlik uçuş mesafesinde olduğunu belirtti. Kanada’daki İnuitler ayrıca Grönland İnuitleriyle de güçlü bir bağ paylaşıyorlar; bu bağ, Genel Vali Simon’ın kendi İnuit kökenleriyle de vurgulanıyor. Myers, “Ziyareti, Arktik Kanada ve Grönland arasındaki kültürel ve etnik bağların en üst düzeyde teyidi niteliğinde göstergesi. Bu çok güçlü bir mesaj” dedi.  Kuzey Quebec’teki Nunavik’te büyüyen Simon, 1982’den beri Grönland’ı ziyaret eden ilk Kanadalı genel vali. Ancak Arktik bölgeyle olan tanışmasının on yıllar önce, çocukken büyükannesinin kısa dalga radyosundan Grönlandlı İnuit şarkılarını dinlemesiyle başladığını söyledi. Simon, Nuuk gezisinden kısa bir süre önce bu hafta Norveç’te düzenlenen yıllık Arktik Sınırları konferansında, “Bunlar uzak diyarlarda yaşayan akrabalarımız. Hepimiz tek bir milletiz'” diye hatırladı. Kanada İnuitlerini temsil eden Inuit Tapiriit Kanatami’nin başkanı Natan Obed, BBC’ye verdiği demeçte, konsolosluğun, topluluklarının daha yakın bağlar kurmak için yıllarca süren çabalarının sonucu olduğunu söyledi. Obed, Cuma günü yapılacak törene katılmak üzere Montreal’den Nuuk’a özel bir uçakla yaklaşık 50 Kanadalı İnuit’in geleceğini söyledi. Ona göre, Kanada’daki İnuitler, sömürgeleştirme geçmişlerinin ortak noktası ve Trump’ın Kanada hakkındaki yorumları nedeniyle ABD’nin Grönland’a yönelik tehditlerini yakından hissediyorlar. “Amerika Birleşik Devletleri’nin Kanada’yı ilhak etme ve Kanada’nın 51. eyalet olması yönündeki daha ciddi girişimlerine geri dönmesinden endişe duyuyoruz ve anavatanımız olan Inuit Nunangat’ın, ABD’nin bu düşünceyi benimsemesinin en önemli nedenlerinden biri olmasından da endişe duyuyoruz,” dedi.  Grönlandlılar, tıpkı Fransa ve Kanada gibi diğer NATO müttefikleri gibi, Donald Trump’ın yarı özerk Arktik adasını ele geçirme önerisine şiddetle karşı çıktılar. Trump, Grönland’ın ABD tarafından işgalini, Danimarka’nın adayı Rus veya Çin tehditlerinden yeterince koruyamamasına dayanarak haklı çıkarmaya çalıştı.   Ocak ortasında yayınlanan bir NBC News haberine göre, kendisi son haftalarda özel olarak Kanada’nın Arktik bölgesi hakkında benzer şikayetlerde bulundu . Arktik bölgesi, ardı ardına gelen Kanada hükümetleri tarafından bir güvenlik açığı olarak işaretlenmişti ve Obed, otoyollar ve elektrik bağlantıları gibi altyapının orada yetersiz kaldığını, bunun hem ulusal güvenliğe hem de kuzey bölgelerini yurt edinenlere zarar verdiğini kabul etti. Başbakan Mark Carney’nin hükümeti, Kuzey Kutbu’nda yıl boyunca askeri varlık sözü verdi ve hem siviller hem de ordu tarafından kullanılacak kuzey altyapı projeleri için 1 milyar Kanada dolarından (730 milyon dolar) fazla kaynak ayırdı. Dışişleri Bakanı Anand, Arktik savunmasını “bu hükümetin tartışmasız ulusal güvenlik önceliği” olarak nitelendirdi. Geçen hafta düzenlenen İskandinav-Kanada Arktik Sempozyumu “Bu ikincil bir mesele değil, bölgesel bir sorun da değil; aksine, Kanada’yı kendi bölgemizde nasıl koruyacağımız ve küresel güvenliğe nasıl katkıda bulunacağımız açısından merkezi bir öneme sahip,” dedi. Kanada konsolosluğunun açılışıyla birlikte, Genel Vali Simon Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ile de görüşecek, Anand ise mevkidaşı Vivian Motzfeldt ile bir araya gelecek. /BBC News/