Ağrı Halk Oyunlarında Bar Yalanı

Allah akıl fikir versin; barı alıp Ağrı halk oyunları'nın merkezine koymuşlar, kimse de “Durun hele, burası Erzurum değil!” dememiş. Erzurum’un davul sesi Ağrı’nın taşına, toprağına, havasına uymamış; ama kimse bu uyumsuzluğu dile dahi getirmemiş.   Ağrı’nın tamamen Kürt olmayan Eleşkirt’te, Taşlıçay’da, Tutak’ta… Kürtlerle birlikte yaşayanlar da, tamamen Kürt olan ilçeler de barı ne oynamış ne bilmiş. Halayın ritmiyle büyüyen bu topraklarda barın adı bile geçmezken biri de çıkıp, “Ağrı’nın halk oyunu bar değil, halaydır!” dememiş. Sahi ya, nerden çıktı bu bar? Yoksa bar, Şark Islahat Planı’nın kültürel yıkım ayaklarından biri mi? Islahat Planı’nın Erzurum ve Elazığ’ı pilot iller seçip, asimilasyonu bunların çevresine yayma politikaları gereği Ağrı’yı Erzurum’un mücavir alanı olarak görme mantığı mıdır bar? Öyle ya, neden Ağrı halk oyunlarının merkezinde Ağrı’nın bir metrekaresinde bile bilinmeyen ve oynanmayan bar var?   Aslında bar, Halk Eğitimi Merkezlerinde yapay olarak oluşturulan bir oyundur. Ağrı’nın gerçeği ile bağdaşmaz. Tamamen Erzurum’un kötü bir taklididir. Yörenin geçmişi ile hiçbir ilgisi yoktur; tamamen resmi ideolojinin çıkarlarına hizmet eder. Çünkü bar, ne Ağrı’nın ne de Kürt kültürünün bir öğesi değildir.   Geçmişle bağlantı kuracak isek: Cumhuriyetten önce il merkezi Bazid idi. Bazid’in tamamı Kürtlerden oluşuyordu ve oynadıkları oyun, bugün de oynanan halaydı. Bugün il merkezi olan Karaköse o zamanlar köydü. Karaköse siyah taşla yapılmış kilisesinden dolayı “Qerekilîs” diye biliniyordu. Kürtler ve Ermeniler iç içe yaşıyorlardı. Kürtlerin de Ermenilerin de halk dansları halaydır, bar değil. Ağrı’nın her noktasında halk dansları halay iken nereden çıktı bu bar?   Bu gerçek, Ağrı halk oyunlarını belirlemede dikkate dahi alınmamış. Tıpkı Kars’ta nüfusun %70’inin oynadığı halay gibi… Kars Halk Eğitimi Merkezi Azeri, Çerkez, Oset, Gürcü ve Çeçenlerin akordeonla oynadığı Kafkas esintilerini esas almıştır. Erzurum’un Çat, Tekman, Hınıs, Karayazı, Karaçoban, Aşkale ve Şenkaya’da hiç bir şekilde bar oynanmamasına rağmen Erzurum merkezli barı herkes oynuyormuş gibi “resmi halk oyunu” olarak ilan edilmiştir.   Sözün özü: Serhad bölgesinde Kürtlerin ve Ermenilerin halay gerçeğini silmek için uygulanan kültür katliamı, yıkımda sınır tanımamıştır. Bilinsin istedim.